Celiakia |

Celiakia

Rating: 5.0/5 (1 vote cast)

Celiakia to immunologiczna choroba o podłożu genetycznym trwającą całe życie. Charakteryzuje się nietolerancją glutenu, białka zapasowego zawartego w zbożach (pszenicy, życie, jęczmieniu, owsie).

Gluten, który działa toksycznie powoduje zanik kosmków jelita cienkiego, czyli tych małych wypustek błony śluzowej, które zwiększają jego powierzchnię i są odpowiedzialne za wchłanianie składników odżywczych. Skutkiem toksycznego działania glutenu jest upośledzenie wchłaniania pokarmu.

Prowadzi to do wystąpienia różnorodnych objawów klinicznych. Jedyną metodą leczenia celiakii jest stosowanie przez całe życie ścisłej diety bezglutenowej.

Celiakia nie jest alergią, choć często jest z nią mylona.

Jeszcze do niedawna twierdzono, że celiakia jest „rzadkim schorzenie małych dzieci, z którego wyrasta się po kilku latach diety”. Nic bardziej mylnego! Mit celiakii jako choroby wieku dziecięcego jest mocno utrwalony, również w środowisku medycznym. Zdarza się, że osoby „wyleczone” z celiakii w dzieciństwie, w dorosłym życiu zapadają na poważne schorzenia spowodowane nieprzestrzeganiem diety bezglutenowej.

Choroba może ujawnić się w każdym wieku. Zarówno wkrótce po wprowadzeniu glutenu do diety dziecka, a także w czasie jego dorastania, w czasie ciąży u kobiet, podczas przeżywania wielkiego stresu itd. Aktualnie najczęściej wykrywa się celiakię u osób 30-50-letnich, lecz zdarzają się także przypadki choroby u osób 80-letnich. Znacznie częściej od mężczyzn chorują kobiety.

Celiakia jest najpoważniejszą nietolerancją pokarmową człowieka.

Ze względu na nasilenie symptomów i rodzaj wyróżniamy trzy typy celiakii:

1. pełnoobjawowa (jawna, klasyczna) - jest to postać choroby, która występuje najczęściej u dzieci, kobiet w ciąży, osób starszych. Mimo, że ze względu na charakterystyczne objawy jest dosyć łatwa do rozpoznania, występuje o wiele rzadziej niż postać niema (u ok. 10% wszystkich chorych). Bywa, że poniższe dolegliwości uznawane są np. za objawy zespołu jelita drażliwego, alergii pokarmowej czy zwykłego stresu, przez co choroba często pozostaje nierozpoznana.

Charakteryzują ją:

- zaburzenia rozwoju u dzieci, w tym głównie zaburzenia wzrostu – niskorosłość

- utrata masy ciała, chudnięcie

- bóle i wzdęcia brzucha
- biegunki tłuszczowe lub wodniste
- zmiana usposobienia, często depresja
- objawy niedoborowe (np. uporczywa anemia) będące efektem zespołu złego wchłaniania

2. skąpoobjawowa (ubogoobjawowa lub nawet bezobjawowa) – zmiany chorobowe obecne są jedynie w błonie śluzowej jelita cienkiego, zazwyczaj nie współtowarzyszą im objawy charakterystyczne dla formy jawnej, bywa że np. afty w ustach są jedynym objawem tej postaci choroby. Występuje ona najczęściej, ale ze względu na niespecyficzne symptomy dosyć trudno ją zdiagnozować.

Najczęstsze objawy:

- podwyższony poziom cholesterolu
- afty i wrzodziejące zapalenia jamy ustnej (bardzo charakterystyczne)
- niedorozwój szkliwa zębowego
- nawykowe poronienia, problemy z płodnością
- wczesna osteoporoza, bóle kostne i stawowe
- niewyjaśniona niedokrwistość z niedoboru żelaza
- zaburzenia neurologiczne (neuropatia obwodowa, ataksja), uporczywe bóle głowy, depresja
- problemy ze skórą (sugerujące chorobę Dühringa)

3. ukryta (latentna, utajona) – postać ta występuje kiedy we krwi osób z prawidłowym obrazem jelita stwierdza się obecność przeciwciał antyendomysjalnych (IgAEmA). W przyszłości u osób z ukrytą postacią celiakii możliwy jest zanik kosmków.

Konsekwencją zaburzeń we wchłanianiu i trawieniu są m.in. niedokrwistość z niedoboru żelaza, niedobory białka, kwasu foliowego, niedobory witamin, wtórna nietolerancja dwucukrów czy alergia na pokarmy.

Powikłania nieleczonej celiakii obejmują w szczególności:

Układ krwiotwórczy: możliwa jest anemia z niedoborem żelaza, hiposplenizm (upośledzenie funkcji śledziony), niedobór witaminy K (trombocytoza), zapalenie naczyń.
Układ kostny: powikłaniami mogą być wczesna osteoporoza, reumatoidalne zapalenie stawów, niski wzrost, nieosiągnięcie szczytowej masy kostnej.
Układ nerwowy: powikłania dotyczą autyzmu, padaczki, depresji, nerwic, schizofrenii, otępienia, demencji, różnego rodzaju miopatii, zaburzeń równowagi, mowy, oczopląsu.
Nerki i wątroba: najczęstsze powikłania to pierwotna marskość wątroby, stłuszczenie wątroby, kłębuszkowe zapalenie nerek, przewlekłe zapalenie wątroby.
Choroby endokrynologiczne: powikłaniami mogą być cukrzyca typu I, zaburzenia płodności, skłonność do poronień, schorzenia tarczycy (Hashimoto) i trzustki, choroba Addisona.
Choroby płuc: najczęściej powikłania dotyczą astmy, sarkoidozy.
Inne powikłania to wysoki poziom cholesterolu, aftowe zapalenia jamy ustnej, hipoplazja szkliwa zębowe.

ROZSZERZENIE WIADOMOŚCI:

Celiakia to choroba na całe życie a swe podłoże ma na poziomie genetycznym, wywołana jest nieprawidłową odpowiedzią immunologiczną organizmu na spożywany w codziennej diecie gluten (jest to białko głównie występujące w zbożach: pszenicy, życie, jęczmieniu, owsie).

Nietolerancja tego białka często prowadzi do dysfunkcji i w konsekwencji zaniku kosmków jelitowych odpowiedzialnych za wchłanianie substancji odżywczych z pokarmu do krwiobiegu. Jest to główny powód niedożywienia organizmu, a w konsekwencji dochodzi do wystąpienia różnorodnych objawów.

Czy to częste zjawisko?!

W Polsce u dzieci w wieku szkolnym celiakia wystepuje u jednego na 215 dzieci. Znacznie częściej występuje postać atypowa celiakii, niestety w większości przypadków jest wykrywana za późno, nawet po 10 latach od wystąpienia pierwszych objawów. Brak diagnozy w odpowiednim momencie i odpowiedniego leczenia zwiększa ryzyko rozwoju nowotworów jelita cienkiego i aktywacji procesów autoimmunizacyjnych u osób ze stwierdzoną celiakią w porównaniu do zdrowych osób.

Objawy celiakii

U Niemowląt – pierwsze objawy można zauważyć już po 4-6 tygodniach od momentu podania pierwszych produktów mącznych Podstawowe objawy to:

Brak przyrostu wagi,
chroniczne biegunki, obfite stolce (niestrawione), wymioty, bóle, wzdęcia i napuchnięcie brzucha, zmniejszony lub brak apetytu,
nadpobudliwość lub apatia, opóźnienie rozwoju psychoruchowego,
wiotczenie lub osłabienie mięśni, chroniczne infekcje,
w wynikach badań: niskie stężenie białka, niedobór żelaza, witamin A, D, E, K, kwasu foliowego, podwyższona aktywność aminotransferaz.

Dzieci w wieku szkolnym i młodzież- trudniej zauważalne objawy

niższy niż przeciętny wzrost oraz dość niska waga,
kiepski apetyt, częste bóle brzucha, złe lub zahamowane opróżnianie,
osteopenia lub osteoporoza,
zaburzenia w rozwoju szkliwa zębowego, częsta próchnica,
afty, zapalenie kącików ust, zapalenie języka, opryszczkowe zapalenie skóry,
opóźnione dojrzewanie (opóźnienie miesiączkowania),
trudności w nauce, depresje, ADHD,
zaburzenia neurologiczne takie jak padaczka, ataksja, drgawki, bóle głowy,
bóle mięśni, częste bóle stawów,
nietolerancja laktozy, cukrzyca typu I,
w badaniach: anemia z niedoboru żelaza i kwasu foliowego.

Dorośli i osoby starsze – większość dorosłych problemy zdrowotne zwala na kiepską dietę, stres czy nadmiar stosowanych używek. U dorosłych rzadko kiedy występują typowe objawy co doprowadziło do 60 % rozpoznań w ten grupie.

zespół jelita drażliwego (IBS), nawracające bóle brzucha, nudności, wymioty, wzdęcia, biegunki,
nietolerancja laktozy, spadek masy ciała,
nawracające afty, zapalenie kącików ust i języka, opryszczkowe zapalenie skóry,
anemia z niedoboru żelaza, oporna na leczenie,
depresja, zmęczenie, bóle mięśni i stawów, osteopenia, osteoporoza,
zatrzymanie miesiączkowania, poronienia, bezpłodność,
choroby towarzyszące (tzw. zespoły nakładania): reumatoidalne zapalenie stawów, cukrzyca, niedoczynność tarczycy, nieswoiste zapalenie jelit, autoimmunologiczne zapalanie wątroby i inne schorzenia autoimmunologiczne, chłoniaki nieziarnicze,
w badaniach: niedokrwistość, niedobór białka w surowicy, zwiększona aktywność aminotransferaz.

Bardzo często dochodzi do sytuacji gdzie objawy nie są aż tak jednoznaczne aby móc zdiagnozować celiakie i zwykle są przypisywane innych schorzeniom jelitowym czy żołądkowym. Rzadko kiedy choroba występuje jawnie dlatego przy rozpoznaniu któregokolwiek z objawów należy brać pod uwagę nietolerancję glutenu.

Przyczyn celiaki jest wiele i o różnym podłożu, może być wywołana w wyniku lambliozy, hipogammaglobulinemii, częstych głodówek, w wyniku przeróżnych alergii pokarmowych a przede wszystkim na mleko, jaja itd., choroba Whipple’a

Jest grupa produktów dozwolonych w przypasku celiaki i wielu alergii pokarmowych np.:

mąka kukurydziana,

mąka ryżowa,
mąka ziemniaczana,
kasza gryczana,
mąka gryczana (zmielona kasza),
kasza jaglana,
mąka jaglana (zmielona kasza),
mąka grochowa (zmielony groch),
mąka fasolowa (zmielona fasola),
pieczywo bezglutenowe,
makarony bezglutenowe,
słodycze bezglutenowe.

Pamiętajmy jednak że jest wiele produktów których byśmy nie podejrzewali o zawartość glutenu a są nimi przede wszystkim: piwo, konserwy, aromaty w herbatach, skrobia modyfikowana znajdująca się w różnych produktach, przyprawy, alkohole otrzymane ze zbóż, ale również w wielu wyrobach mięsnych.

W badaniach stawia się wstępną diagnozę na podstawie określonych norm:

Anty-endomysium IgA/G –<1:10

Anty-tTG IgA – poniżej 20 RU/ml

IgG –poniżej 1 RU/ml

Anty-GAF IgA/igG – poniżej 25 RU/ml

Badania należy przeprowadzać u osób w każdym wieku z podejrzeniem celiakii oraz osób ze stwierdzoną celiakią w celu kontroli choroby. Badania kontrolne i w miarę regularne tyczą się również osób z grupy ryzyka czyli tych u których w rodzinie ta choroba występowała oraz osób cierpiących na schorzenia sprzyjające rozwojowi tej choroby.

Jeżeli masz problem z nietolerancją glutenu nie jesteś w stanie przyswajać produktów bogatych w błonnik dlatego rozpocznij już teraz suplementację naturalnego błonnika skoncentrowanego w małe tabletki a dodatkowo wspomóż swój układ trawienny w żywe kultury bakterii

www.witaminy-mineraly.pl
www.koenzymq10.net
www.annaszubert.pl
www.sklepzdrowia.org

www.grzybica.org
www.luteina.org
www.nopal.pl